IPN koryguje obraz

numer 2252 - 12.02.2019 ▶ Polska

HISTORIA W najnowszym numerze biuletynu IPN znalazła się obszerna recenzja książki „Dalej jest noc”. Na 70 stronach dr Tomasz Domański krytykuje publikację prof. Barbary Engelking i prof. Jana Grabowskiego, która wywołała sporo zamieszania w stosunkach polsko-izraelskich.

Książka „Dalej jest noc” prof. Barbary Engelking i prof. Jana Grabowskiego wydana w ubiegłym roku wywołała spore kontrowersje. Autorzy opisywali losy Żydów w czasie II wojny światowej w kilku powiatach we wschodniej Polsce. W publikacji znalazły się również opisy przemocy Polaków wobec Żydów. Zdaniem historyka IPN dr. Tomasza Domańskiego obraz przedstawiony w książce jest zmanipulowany i nie uwzględnia szerszego kontekstu zdarzeń w Polsce w latach 1939–1944. Na ponad 70 stronach artykułu „Korekta obrazu? Refleksje źródłoznawcze wokół książki »Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski«” dołączonych do biuletynu IPN naukowiec przytacza liczne konkrety i błędy warsztatowe. „Uchybienia i manipulacje źródłami nie wystawiają »Dalej jest noc«, przedstawianego jako opracowanie naukowe, dobrego świadectwa. Wiele z wymienianych zjawisk i zdarzeń powinno zostać opisanych od nowa z uwzględnieniem realiów okupacyjnych i rzetelnej analizy źródeł” – pisze autor recenzji.

Jedną z opisanych manipulacji jest zdaniem autora przedstawienie relacji polsko-żydowskich w okresie międzywojnia. „W wielu miejscach w relacjach pomiędzy Polakami i Żydami uwypuklono sytuacje konfliktowe, zresztą w sposób odległy od naukowego wyważenia ocen. Przykładowo z podrozdziału »Powiat węgrowski w dwudziestoleciu międzywojennym« dowiemy się jedynie, że endecja zorganizowała bojkot sklepów żydowskich, zresztą – jak pokazują źródła cytowane przez autora Jana Grabowskiego – mocno nieudany” – napisał dr Dąbrowski.

„Gdyby autor zaprezentował szersze tło dwustronnych relacji w okresie dwudziestolecia z uwzględnieniem życia gospodarczego, nie miałby uzasadnienia dla umieszczenia wręcz absurdalnego zdania na zakończenie tego wątku: »Wybuch wojny zastał społeczność żydowską zepchniętą do dalekiej defensywy, a przemoc wobec Żydów, tak wyraźna w końcu lat trzydziestych, miała niebawem spotęgować się wraz z nadejściem Niemców«. Tego rodzaju narracja oddala nas, a nie przybliża do realiów epoki. Jak ocenić należy taki zapis? Kto odpowiadał za eskalację przemocy wobec Żydów?” – pisze historyk. Jego zdaniem o losie Żydów podczas okupacji decydowali nie Polacy, lecz Niemcy.

(jal, PAP)

Autor: jal

Powrót

© FORUM S.A