Aby dobrze zarządzać kapitałem zatrudnionych

numer 2351 - 12.06.2019 ▶ Prawo

Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych wskazuje, że wyboru instytucji finansowej, z którą zostanie zawarta umowa na zarządzanie pracowniczymi planami kapitałowymi, dokonuje pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową działającą w przedsiębiorstwie. Jak tego dokonać, by nie narazić się na karę grzywny?

W poprzednich publikacjach poruszałem temat pracowniczych planów kapitałowych (PPK). Pisałem o tym, od kiedy obowiązuje ten program i osób w jakim wieku dotyczy. Poruszyłem także kwestie wpłat na rachunek PPK – to znaczy, ile wpłaca pracodawca, a ile pracownik oraz jaką sumą uczestników PPK wspiera państwo.

W dzisiejszej publikacji skupię się na tym, w jaki sposób pracodawca wybiera instytucję finansową, która będzie prowadziła rachunek PPK dla pracowników jego firmy. Zacznę jednak od warunków, które musi spełnić podmiot, by mógł zarządzać środkami finansowymi odkładanymi na rachunku PPK, czyli innymi słowy – kto może być instytucją finansową w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych.

Kto może prowadzić rachunki PPK pracowników?

Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych wyraźnie wskazuje, że instytucją finansową prowadzącą rachunki PPK dla ich uczestników może być tylko:

– fundusz inwestycyjny zarządzany przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych,

– fundusz emerytalny zarządzany przez powszechne towarzystwo emerytalne albo pracownicze towarzystwo emerytalne,

– zakład ubezpieczeń.

Instytucje te muszą być wpisane do specjalnej ewidencji prowadzonej przez Polski Fundusz Rozwoju. Na dzień dzisiejszy znajduje się tam 15 podmiotów. Warto jednak przy tym wskazać, że nie każdy fundusz czy zakład ubezpieczeń może się znaleźć na tej liście. Przepisy prawa stanowią, że aby zostać wpisanym do tej ewidencji, instytucja finansowa musi nadto spełnić trzy dodatkowe wymogi. Ich zrealizowanie ma zagwarantować, że środki gromadzone na rachunkach PPK pracowników będą dobrze zarządzane.

Pierwszy wymóg dotyczy doświadczenia. Ustawa nakazuje, aby podmiot miał co najmniej trzyletnie doświadczenie w zakresie zarządzania funduszami inwestycyjnymi typu otwartego, funduszami emerytalnymi lub otwartymi funduszami emerytalnymi. Drugim wymaganiem jest posiadanie odpowiedniego kapitału własnego. Musi on wynosić co najmniej 25 mln zł, w tym minimum 10 mln zł w środkach płynnych. Ostatnim kryterium jest prowadzenie co najmniej pięciu funduszy (lub subfunduszy), które będą stosowały odmienne zasady polityki inwestycyjnej uwzględniające różny wiek uczestników PPK (ustawa określa je mianem funduszy zdefiniowanej daty).

Założenie programu jest bowiem takie, że na początku fundusze będą inwestowały w bardziej ryzykowne instrumenty finansowe (akcje, prawa poboru, kwity depozytowe etc.), które mają przynosić potencjalnie większe zyski. Im bliżej zaś osiągnięcia wieku emerytalnego przez pracownika, tym w większym zakresie zgromadzone środki będą inwestowane w bezpieczniejsze instrumenty (obligacje, bony skarbowe). Wszystko po to, aby zminimalizować ryzyko utraty bądź pomniejszenia zaoszczędzonych sum.

W jaki sposób pracodawca ma wybrać instytucję finansową zarządzającą PPK?

Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych wskazuje, że wyboru instytucji finansowej, z którą zostanie zawarta umowa na zarządzanie PPK, dokonuje pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową działającą w przedsiębiorstwie. Jeżeli w danej firmie nie działa zakładowa organizacja związkowa, podmiot zatrudniający wybiera instytucję finansową, z którą zostanie zawarta umowa o zarządzanie PPK, w porozumieniu z reprezentacją osób zatrudnionych wyłonioną w trybie przyjętym w danym podmiocie zatrudniającym.

Pracodawca i organizacja związkowa nie są w żaden sposób ograniczeni kryterium, którym mają się kierować, dokonując selekcji instytucji finansowej. Ustawa tylko instrukcyjnie wskazuje, że wybór ten jest dokonywany w szczególności na podstawie oceny proponowanych przez instytucje finansowe warunków zarządzania środkami gromadzonymi w PPK, ich efektywności w zarządzaniu aktywami oraz posiadanego przez nie doświadczenia w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi lub funduszami emerytalnymi. Ponadto wyboru dokonuje się, mając na uwadze najlepiej rozumiany interes osób zatrudnionych.

Konsultacje pracodawcy z przedstawicielami załogi zasadniczo powinny prowadzić do ustalenia wspólnego stanowiska w zakresie dotyczącym wyłonienia najlepszej instytucji finansowej. Jeżeli jednak do takiego porozumienia nie dojdzie na miesiąc przed upływem terminu, w którym podmiot zatrudniający jest obowiązany do zawarcia umowy o zarządzanie PPK, to wówczas wyboru instytucji finansowej dokonuje samodzielnie pracodawca.

Co się stanie, gdy pracodawca nie dokona wyboru instytucji finansowej?

W razie gdy podmiot zatrudniający nie dopełni obowiązku wybrania instytucji finansowej i zawarcia z nią umowy o zarządzanie PPK w wymaganym ustawowo terminie, to wówczas Polski Fundusz Rozwoju wezwie w formie pisemnej pracodawcę do zawarcia takiej umowy w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania. Co ważne, fundusz wezwie do zawarcia takiej umowy nie z jakąkolwiek instytucją finansową, ale z tzw. wyznaczoną instytucją finansową, którą jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych, w którym więcej niż 50 proc. udziału w kapitale zakładowym posiada Polski Fundusz Rozwoju. W tym czasie pracodawca może też samodzielnie wybrać podmiot, który będzie prowadził rachunki PPK jego pracowników, i przedstawić PFR informację o zawarciu takiej umowy.

We wspominanym wyżej wezwaniu Polski Fundusz Rozwoju poinformuje podmiot zatrudniający o karze grzywny za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie PPK w terminie. Może ona wynosić do 1,5 proc. funduszu wynagrodzeń u danego podmiotu zatrudniającego w roku obrotowym poprzedzającym popełnienie czynu zabronionego.

Autor: Błażej Wojnicz

Powrót

© FORUM S.A